Het vrouwelijke antwoord op J.Kessels The Novel van P.F. Thomése.

De leesclub van Renate Dorrestein is geen doorsnee roman. Het bestaat uit drie delen: Het eerste deel is het verhaal dat zich afspeelt in de rechtzaal. De vriendinnen vertellen aan de rechter wat er gebeurd is tijdens hun literaire cruise in Schotland met schrijver Gideon de Wit. Het tweede deel is een reisgids met wetenswaardigheden over Schotland die met voetnoten zijn gekoppeld aan het verhaal uit het eerste deel. Het derde deel is een ‘interview’ met de schrijfster zelf waarin ze uit de doeken doet hoe het boek is ontstaan.

Het verhaal gaat over zeven vriendinnen van boven de 50 die een leesclub vormen. Ze gaan een literaire cruise maken met één van hun favoriete auteurs, Gideon de Wit. Maar wat een gezellig uitje moest worden loopt uit op een rechtzaak want helaas heeft Gideon de cruise niet overleefd. Maar om dit nou meteen moord te noemen vinden de vriendinnen niet juist. Ze vertellen de rechter wat er is gebeurd.

De dames van de leesclub blijven in het hele verhaal een karikatuur van een vrouw boven de 50. Ze koken, kletsen en verplegen erop los. Tot een gesprek komt het niet want in de rechtzaal zijn de dames druk met het vertellen van hun verhaal en tijdens de cruise gebeuren er teveel dingen om uberhaupt met iemand een gesprek aan te knopen. In Gideon de Wit herken je de ene keer Harry Mulisch en de andere keer Arnon Grunberg. Al de eerste bladzijde wordt duidelijk dat hij de cruise niet heeft overleefd waardoor alle spanning uit het verhaal is weggenomen. Al met al maakt dit het verhaal onrealistisch en tamelijk bizar maar zeker niet minder leuk om te lezen. De voetnoten die verwijzen naar de reisgids zijn hier en daar hilarisch. Zo komt er een moment dat de dames het been van de schrijver moeten amputeren: ‘Daarna ontsmetten ze de amputatiezone…’ Vanuit dit stuk wordt verwenzen naar een deel uit de reisgids waarin wordt verteld over de oudste vindplaats van menselijke botten in Schotland, een toeristische trekpleister.

De dames trekken ook nog even flink van leer tegen de auteur van de ‘literaire thriller’ en de uitgeverij die dit oek (nee dit is geen typfout, een dergelijk boek mag volgens de dames geen boek heten en wordt daarom een oek genoemd) op de markt brengt. Barbara, één van de vriendinnen, heeft zich ingelaten met dit soort pulp en wordt hierdoor bijna verbannen. Maar ze toont spijt en wordt vervolgens weer liefdevol in de armen gesloten door haar literaire vriendinnen.  

In het laatste deel vertelt Renate Dorrestein dat De leesclub een eerbetoon is aan de ‘grijze duiven van de leesclubs’, maar ook een ode aan de literatuur zelf, aan het lezen en aan de betekenis van verhalen in ons leven. Het is een roman die buiten alle herkenbares genres valt, een literaire grap.

Contact, 2010
Waardering: ****
ISBN 978 902 543 4397